kunst · 48 begrippen
Filosofische stromingen en hun kernidee
Gecontroleerd en goedgekeurd door de redactie van QuizKennis.
Volledige leerlijst
| # | Stroming | Belangrijke vertegenwoordiger(s) | Kernidee |
|---|---|---|---|
| 1 | Platonisme | Plato | Ideeën of vormen als fundamentele werkelijkheid |
| 2 | Aristotelisme | Aristoteles | Logica, deugdethiek en oorzaken |
| 3 | Stoïcisme | Zeno van Citium | Deugd en leven in overeenstemming met de natuur |
| 4 | Epicurisme | Epicurus | Welzijn door matiging en afwezigheid van onrust |
| 5 | Cynisme (antieke school) | Diogenes van Sinope | Eenvoud en kritiek op conventies |
| 6 | Pyrronisme | Pyrrho | Opschorting van oordeel |
| 7 | Sofisme | Protagoras | Retoriek en onderwijs in argumentatie |
| 8 | Atomisme | Democritus | Werkelijkheid bestaat uit ondeelbare deeltjes |
| 9 | Neoplatonisme | Plotinus | Hiërarchie van zijn en emanatie |
| 10 | Scholastiek | Thomas van Aquino | Systematische filosofie en theologie |
| 11 | Nominalisme | Willem van Ockham | Algemene begrippen zijn geen zelfstandige dingen |
| 12 | Rationalisme | Descartes, Spinoza en Leibniz | Rede als primaire kennisbron |
| 13 | Empirisme | Locke, Berkeley en Hume | Ervaring als kennisbron |
| 14 | Idealisme | Berkeley, Kant en Hegel | Geest of ideeën centraal in kennis of zijn |
| 15 | Materialisme | Democritus en Marx | Materiële werkelijkheid als uitgangspunt |
| 16 | Dualisme | René Descartes | Geest en materie onderscheiden |
| 17 | Monisme | Baruch Spinoza | Uiteindelijk één grondwerkelijkheid |
| 18 | Utilitarisme | Jeremy Bentham en J.S. Mill | Gevolgen voor welzijn bepalen morele waarde |
| 19 | Deontologie | Immanuel Kant | Morele plichten en beginselen |
| 20 | Deugdethiek | Aristoteles | Karakter en deugden centraal |
| 21 | Contractualisme | Hobbes, Locke en Rousseau | Politieke legitimiteit via overeenkomst |
| 22 | Positivisme | Auguste Comte | Wetenschappelijke kennis centraal |
| 23 | Historisch materialisme | Karl Marx | Materiële verhoudingen drijven geschiedenis |
| 24 | Pragmatisme | Charles S. Peirce en William James | Betekenis en kennis in praktische gevolgen |
| 25 | Fenomenologie | Edmund Husserl | Beschrijving van bewuste ervaring |
| 26 | Existentialisme | Sartre, Kierkegaard en Beauvoir | Vrijheid, keuze en bestaan |
| 27 | Absurdisme | Albert Camus | Botsing tussen zinzoekende mens en zwijgende wereld |
| 28 | Nihilisme | Verschillende auteurs | Ontkenning van bepaalde objectieve waarden of betekenissen |
| 29 | Analytische filosofie | Russell, Moore en Wittgenstein | Logische en taalkundige analyse |
| 30 | Logisch positivisme | Carnap en Wiener Kreis | Logica, empirische toetsing en wetenschap |
| 31 | Kritisch rationalisme | Karl Popper | Kritiek en weerlegbaarheid |
| 32 | Kritische theorie | Horkheimer, Adorno en Habermas | Kritiek op samenleving en macht |
| 33 | Structuralisme | Claude Lévi-Strauss | Onderliggende structuren in cultuur en taal |
| 34 | Poststructuralisme | Foucault en Derrida | Kritiek op vaste structuren en betekenissen |
| 35 | Deconstructie | Jacques Derrida | Onderzoeken van tegenstellingen in teksten |
| 36 | Postmodernisme | Jean-François Lyotard | Wantrouwen tegen grote verklarende verhalen |
| 37 | Feministische filosofie | Wollstonecraft, Beauvoir en Butler | Filosofische analyse van gender en ongelijkheid |
| 38 | Ecologische ethiek | Arne Næss | Morele verhouding tot natuur en ecosystemen |
| 39 | Libertarisme | Robert Nozick | Individuele vrijheid en beperkte staat |
| 40 | Communitarisme | Michael Sandel en Alasdair MacIntyre | Gemeenschap en traditie in ethiek |
| 41 | Confucianisme | Confucius | Deugd, harmonie en sociale relaties |
| 42 | Daoïsme | Laozi en Zhuangzi | Dao en spontaan handelen |
| 43 | Mohisme | Mozi | Onpartijdige zorg en maatschappelijk nut |
| 44 | Chinees legalisme | Han Feizi | Bestuur door wetten en macht |
| 45 | Advaita Vedanta | Shankara | Niet-dualisme van zelf en absolute werkelijkheid |
| 46 | Madhyamaka | Nagarjuna | Leegte en middenweg |
| 47 | Nyaya | Gautama (Akshapada) | Logica en kenmiddelen |
| 48 | Samkhya | Kapila (traditioneel) | Dualiteit van bewustzijn en natuur |
Bron: plato.stanford.edu